تحلیل و گفتگو درباره فیلم «رم؛ شهر بی‌دفاع»

سال ۱۹۴۴؛ رم زیر اشغال ارتش نازی است. شهر در ظاهر هنوز زنده است اما ترس، فقر و ناامنی در زندگی روزمره مردم جاری شده است. «رم؛ شهر بی‌دفاع» ساخته روبرتو روسلینی در چنین فضایی شکل می‌گیرد؛ فیلمی که نه از میدان‌های بزرگ نبرد، بلکه از خانه‌ها، کوچه‌ها و زندگی آدم‌هایی حرف می‌زند که ناگهان خود را در دل یکی از تاریک‌ترین لحظه‌های تاریخ یافته‌اند.

روسلینی این فیلم را تقریباً بلافاصله پس از پایان اشغال رم ساخت؛ با امکانات محدود، در خیابان‌های واقعی شهر و با نگاهی که بیشتر به تجربه‌ زیسته مردم عادی نزدیک است تا روایت‌های رسمی جنگ. نتیجه، فیلمی شد که بعدها به یکی از نخستین و مهم‌ترین نمونه‌های نئورئالیسم ایتالیا تبدیل شد؛ سینمایی که تلاش می‌کرد واقعیت اجتماعی را بدون زرق‌وبرق و قهرمان‌سازی‌های معمول نشان دهد.

در «رم، شهر بی‌دفاع» با مجموعه‌ای از شخصیت‌ها روبه‌رو می‌شویم؛ کشیشی که میان ایمان و مسئولیت اجتماعی‌اش قرار گرفته، زنی که برای حفظ عزیزانش دست به خطر می‌زند و گروهی از مردم که هرکدام به‌ شکلی درگیر واقعیت اشغال هستند؛ و فیلم از دل این روایت‌ها، ما را با پرسش‌هایی فراتر از یک موقعیت تاریخی خاص‌ مواجه می‌کند. 

شاید یکی از دلایل ماندگاری این فیلم همین باشد؛ اینکه تجربه زیستن در جنگ را نه به‌عنوان یک روایت بسته، بلکه به‌عنوان میدان پرسش و گفتگو پیش می‌گذارد. دیدن چنین فیلمی تنها مواجهه با یک اثر کلاسیک سینما نیست؛ فرصتی است برای فکر کردن به این‌که انسان‌ها در موقعیت‌های دشوار تاریخی چگونه انتخاب می‌کنند و این انتخاب‌ها چه معنایی پیدا می‌کند.

در ادامه نشست‌های تحلیل و گفتگوی فیلم [جیوگی]، در این جلسه با محمد قربانی، منتقد سینما، به تماشای این فیلم می‌نشینیم و درباره‌ زمینه تاریخی آن، شیوه روایتش و پرسش‌هایی که پیش‌روی ما می‌گذارد گفتگو می‌کنیم.

لینک تماشای فیلم پیش از جلسه در اختیار شرکت‌کنندگان قرار می‌گیرد، تا گفتگو، بر پایه تجربه مشترک دیدن فیلم شکل بگیرد. 

این جلسه ضبط نخواهد شد.

تحلیل و گفتگو درباره فیلم «رم؛ شهر بی‌دفاع»

با محمد قربانی

سه‌شنبه ۲۵ فروردین

ساعت ۱۵ تا ۱۷

مجازی و در بستر اسکای‌روم