توسعه یعنی چه؟ آیا می‌توان توسعه را صرفاً با افزایش ثروت، رشد صنعت یا بهبود شاخص‌های اقتصادی سنجید؟ یا توسعه مفهومی گسترده‌تر است که رفاه، مدنیت، ظرفیت، رضایت، فضیلت و کیفیت زندگی انسان‌ها را نیز دربرمی‌گیرد؟

مفهوم توسعه یکی از مهم‌ترین مفاهیم در علوم اجتماعی و اقتصادی است؛ مفهومی که در طول زمان از معنای اولیه خود فراتر رفته و به مسئله‌ای چندبعدی درباره جامعه، انسان، سیاست، فرهنگ و شیوه زندگی تبدیل شده است. اینکه یک جامعه چه زمانی «توسعه‌یافته» محسوب می‌شود و توسعه دقیقاً چه چیزی را باید بهبود دهد، از پرسش‌های اساسی این حوزه است.

اما توسعه چگونه تعریف شده است؟ آیا ثروت و رفاه به‌تنهایی می‌توانند معیار توسعه باشند؟ چه تفاوتی میان توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی وجود دارد؟ و توسعه انسانی و پایدار چه جایگاهی در این میان پیدا می‌کنند؟

ویدیوبوک «کلیدی ترین مفاهیم توسعه که همه باید بدانند»

ویدیوبوک «کلیدی ترین مفاهیم توسعه که همه باید بدانند» با تدریس دکتر موسی عنبری، تلاشی است برای بررسی مفهوم توسعه و شناخت ابعاد مختلف آن؛ مفهومی که در نقطه تلاقی اقتصاد، جامعه‌شناسی، سیاست، فرهنگ و زندگی انسانی قرار دارد.

این مجموعه در ۱۶ اپیزود، ابتدا به شأن و معنای درسگفتار و سپس به برداشت‌های مختلف از توسعه می‌پردازد؛ از توسعه به‌مثابه ثروت، صنعت، رفاه، مدنیت، ظرفیت، رضایت، فضیلت و بهینگی تا مفاهیم توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، انسانی و پایدار.

سرفصل‌های این ویدیوبوک:

• مقدمه: شأن درسگفتار
• توسعه و مقولات متناظر
• توسعه عین ثروت
• توسعه عین صنعت
• توسعه عین رفاه
• توسعه عین مدنیت
• توسعه عین ظرفیت
• توسعه عین رضایت
• توسعه عین فضیلت
• توسعه عین بهینگی
• مفهوم توسعه اقتصادی
• مفهوم توسعه سیاسی
• مفهوم توسعه اجتماعی
• مفهوم توسعه فرهنگی
• توسعه انسانی و پایدار
• جمع‌بندی

در این ویدیوبوک به چه پرسش‌هایی پاسخ داده می‌شود؟

• توسعه چیست و چگونه می‌توان آن را تعریف کرد؟
• آیا ثروت، صنعت و رفاه می‌توانند معیارهای کافی برای توسعه باشند؟
• توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند؟
• توسعه انسانی و پایدار چه تصویری از توسعه ارائه می‌کنند؟

دکتر موسی عنبری کیست؟

دکتر موسی عنبری، استاد تمام جامعه‌شناسی دانشگاه تهران، دارای آثار، نوشته‌ها و گفتارهای متعدد در حوزه‌های جامعه شناسی، توسعه اجتماعی، فاجعه و بحران‌های اجتماعی، توسعه بومی و روستایی است. ایشان بیش از ۱۰ کتاب تألیفی و ترجمهٔ پراستناد در انتشارات معتبر دانشگاهی کشور دارد. همچنین بیش از ۷۰ مقالهٔ علمی در حوزهٔ تخصصی خود نگاشته است. این استاد از پیشگامان پژوهش و آموزش در حوزهٔ جامعه‌شناسی فاجعه در ایران به شمار می‌رود. در حوزه‌های اجرایی نیز صاحب تجارب هم‌افزا با حوزهٔ علمی و تخصصی خود بوده است.

چرا فهم مفهوم توسعه اهمیت دارد؟

توسعه فقط به معنای افزایش درآمد یا رشد اقتصادی نیست. اینکه یک جامعه چه چیزی را پیشرفت تلقی می‌کند و چه اهدافی را برای آینده خود در نظر می‌گیرد، به تعریف آن جامعه از رفاه، عدالت، آزادی، فرهنگ و کیفیت زندگی وابسته است.

شناخت مفهوم توسعه به ما کمک می‌کند میان رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی تمایز بگذاریم و درباره مسیرهایی که جوامع برای بهبود زندگی انسان‌ها انتخاب می‌کنند، دقیق‌تر فکر کنیم.

این ویدیوبوک مناسب چه کسانی است؟

• دانشجویان و علاقه‌مندان به جامعه‌شناسی، اقتصاد و علوم سیاسی
• پژوهشگران حوزه توسعه و مسائل اجتماعی
• علاقه‌مندان به مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع
• کسانی که می‌خواهند مفهوم توسعه را فراتر از رشد اقتصادی بشناسند

آیا توسعه یعنی ثروتمندتر شدن؟ آیا جامعه‌ای که صنعت و اقتصاد پیشرفته‌تری دارد، الزاماً توسعه‌یافته‌تر است؟ و توسعه در نهایت باید به چه چیزی منجر شود؟ این ویدیوبوک تلاشی است برای بازاندیشی در مفهوم توسعه و بررسی ابعاد مختلف آن از اقتصاد و سیاست تا فرهنگ و زندگی انسانی.

پس از پایان این ویدیوبوک، پیشنهاد می‌کنیم این درسگفتارها را نیز ببینید:

• درسگفتار «توسعه چیست» با تدریس محسن رنانی
• درسگفتار «جامعه‌شناسی تکنولوژی» با تدریس یاسر خوشنویس
• درسگفتار «ذهن استعماری» با تدریس امیر خراسانی